 |
|
|
MŞE hakkında doğru bilinen yanlışlar 1
Ailesi tarafından hazırlanan bu sitede çeşitli kaynaklarda Memduh Şevket Esendal hakkında en çok tekrarlanan yanlışları, doğrularıyla birlikte yazıp meraklılarının istifadesine sunuyoruz.
Meydan Larousse, "ESENDAL (Memduh Şevket)" maddesinde üstadın ortaelçi olarak Azerbaycan'a gönderildiğini belirtiyor, devamında "İran, Afganistan, ve S.S.C.B.'de büyükelçilik görevlerinde bulundu" şeklinde yazıyor.
Ana Britannica, "Esendal, Memduh Şevket" maddesinde de benzer bir yanlış var. Bu ansiklopedide de ortaelçi olarak Azerbaycan Bakü'ye gönderildiği, daha sonra Tahran ve 1932-38 yılları arasında da Kabil ve Moskova elçiliği yaptığı yazılmış.
Memduh Şevket Esendal hiçbir zaman S.S.C.B.'nin başkenti Moskova'da elçilik yapmamıştır. Moskova'ya sadece Tahran Büyükelçisiyken İran Saray Veziri Timurtaş ile birlikte Türkiye, İran ve Rusya'yı ilgilendiren bazı görüşmeler yapmak için gitmiştir.
Memduh Şevket 1920 ile 1923 yılları arasında Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de "T.B.M.M. Hükümetinin Temsilcisi" sıfatıyla bulunmuştur. Mustafa Kemal'in kendi yazdığı itimatnamede görevi "Mümessil-i Murahhas"dır (Meclis Temsilcisi). Ancak fiilen yaptığı iş elçilikti.
Eğitim: İlkokul dâhil eğitim almamış olduğu efsanedir.
Bu mit kendi derviş kişiliğinden ileri gelmektedir. Kendisiyle yapılan röportajlarda "ben alaylıyım" sözleriyle tetiklediği bir yanlıştır.
Memduh Şevket günümüz şartlarıyla lise mezunudur. Son öğrenim gördüğü okul Edirne Lisesi'dir. Yükseköğrenim görmemiştir.
|
|
 |
|
|
|
Yakup Cemil olayı: Bazı anılarda Memduh Şevket'in, Yakup Cemil'in idamı kararıyla sonuçlanan mahkemede Cemil'in aleyhine ifade verdiği yazar.
Yakup Cemil'in yargılandığı mahkemede ifade verdiği doğrudur. İfadesinde sadece, Cemil'in evine gidip Kara Kemal'in mesajını götürdüğünü ve cevabını alarak geri döndüğünü söyler. Bu ifade çok kısadır ve içinde kimse aleyhine tek söz yoktur.
Ermeni İddiaları: Memduh Şevket, Tehcir günlerinde Ankara'da sonradan "İlk Meclis Binası" olacak binanın yani İttihat ve Terakki Kulübü'nün inşaatını denetliyordu . O sırada Ankara İttihat Terakki Fırkası sorumlusu olan şahıs sık sık görevli olarak Yozgat'a gitmektedir; dolayısıyla onun yokluğunda şehirde temsilci olarak Memduh Şevket kalmaktadır.
Memduh Şevket Bey ve kardeşi Refet Bey, İttihat ve Terakki erkânının Divan-ı Harb-i Örfi Mahkemeleri'nde yargılanmasında, Ankara'da "Ermeniler'den menfaat sağlamak ve Ermeni sağlık memurlarının yerini değiştirmek" le suçlanmıştır. Ancak iddia kovuşturmaya dahi değer bulunmamıştır.
Malta Sürgünü: Bir anıda Memduh Şevket Bey'in İngilizler tarafından Malta Adası'na sürüldüğü yazmaktadır. Karışıklık sanırız 2733 no.lu sürgün Musul Valisi Memduh Sermed Bey'le isim benzerliğinden kaynaklanmaktadır. Sürgünlerin Malta'da tutulduğu dönemde Esendal, Ankara Hükümeti'nin Bakü temsilcisi olarak Azerbaycan'daydı.
|
|
|
